Etruskische spitsmuis, kleinste zoogdier ter wereld! Wie is zij? Hoe leeft ze?

Het is een dier dat even klein als schattig is: de pachyure of Etruskische spitsmuis. Dit minizoogdier dat zich voedt met Insecten blijft erg moeilijk waar te nemen, zowel vanwege zijn kleine formaat als zijn levensstijl. Wij nodigen u daarom uit om deze kleine spitsmuis beter te leren kennen.

Beschrijving van de Etruskische spitsmuis

Laten we beginnen met het deconstrueren van een vooropgezet idee: de spitsmuis is geen knaagdier, ook al wordt hij vaak vergeleken met muizen of veldmuizen. De Etruskische feeks (Suncus etruscus (van de wetenschappelijke naam) is een zoogdier uit de familie Soricidae, waartoe alle soorten spitsmuizen behoren. Zijn bijzonderheid? Hij heeft echt een heel klein formaat: hij weegt als volwassene slechts tussen de 2 en 3 gram, bij een maat tussen 3 en 6 cm zonder staart. Een baby weegt bij de geboorte nog geen 0,25 gram.

Het heeft een langwerpig lichaam, dat eindigt in een korte en dikke staart. De andere naam is “pachyuur” verwijst er ook naar: het komt van het Griekse “pachys”, wat “dik” betekent en “oura”, wat “staart” betekent. Dit betekent letterlijk “dikke staart”. Hij is uitgerust met vibrissae, een soort lange sensorische cilia waarmee hij zich kan verplaatsen of roofdieren kan identificeren. De vacht is grijsbruin, aan de onderkant iets bleker.

Op hoofdhoogte heeft hij een dunne, langwerpige snuit en zeer kleine ogen. Het heeft grote oren die evenredig zijn aan zijn grootte, die een roze kleur hebben. Het is een soort met witte tanden, beter aangepast aan hitte, en onderscheidt zich daarom van spitsmuizen met rode tanden (omdat ze ijzer bevatten).

De Etruskische feeks is de kleinste zoogdier ter wereld. Alleen de kleine kitti met varkensneus, een minivleermuis van 3 cm en een gewicht van 2 gram, kon de kroon stelen.

Een feeks die van de hitte houdt

Dit kleine zoogdier komt voor in Zuid-Europa en Noord-Afrika, maar ook in bepaalde regio’s van Zuid-Azië. Het kan worden waargenomen in Frankrijk, vooral in warme streken. De Etruskische spitsmuis bezoekt gras- en steenachtige omgevingen, woestenijen, gecultiveerd land en tuinen, vooral mediterrane, waar hij profiteert van de weerspiegeling van de zon op stapels stenen of droge stenen muren. Omgekeerd verdraagt ​​​​het de kou en vochtigheid niet goed.

Officieel komt hij niet boven de 800 meter hoogte, maar toch zijn er in de Hautes-Alpes al enkele individuen waargenomen op meer dan 1.000 meter hoogte.

Het dieet van dit kleine zoogdier

De feeks is
insectenetend : het voedt zich voornamelijk met kleine ongewervelde dieren, zoals regenwormen, rupsen, pissebedden, slakken of naaktslakken. Het smult ook van kevers, spinnen en sprinkhanen, soms al dood. Dit is de reden waarom het, net als zijn andere neven en nichten van de spitsmuis (tuinspitsmuis, veldspitsmuis, spitsmuis, enz.), wordt beschouwd als een kostbare tuin hulp. In tegenstelling tot knaagdieren veroorzaakt het geen schade aan gewassen.

Als zijn gezichtsvermogen niet zo goed is, gebruikt hij vooral zijn gehoor en zijn reukvermogen om zijn weg te vinden en zijn prooi weg te spoelen. Het zou ook een echolocatiesysteem hebben, zoals de vleermuis of bepaalde zeezoogdieren. Vervolgens gebruikt ze haar bijtsnelheid en scherpe tanden om ze te vangen. Vanwege zijn zeer snelle stofwisseling moet hij ongeveer tweemaal zijn gewicht aan voedsel per dag eten en kan hij niet te lang stoppen met eten, anders zal hij wegkwijnen.

Levensgewoonten van de Etruskische feeks

De Etruskische spitsmuis is vooral aan het begin van de dag en ’s nachts actief. Solitair, hij wordt pas sociaal tijdens het broedseizoen. De draagtijd duurt ongeveer een maand en het dier kan meerdere nestjes van 2 tot 5 baby’s per jaar krijgen. In eerste instantie zijn ze naakt, blind en doof, met hun mond nauwelijks open. Omdat het een zoogdier is, geeft de spitsmuis zijn nakomelingen borstvoeding. De kleintjes hebben een bijzonderheid: omdat hun gezichtsvermogen nog minder ontwikkeld is dan dat van volwassenen, hangen ze achter elkaar aan om in één rij te bewegen. Dit noemen wij “caravannen“. Naarmate ze ouder worden, hoeven ze niet langer de staart van het voorste individu met hun tanden vast te pakken, omdat ze tevreden zijn met een simpele aanraking van de punt van de snuit.

Het is bekend dat het hart van dit zoogdier erg snel is: ongeveer 1.000 slagen per minuut. Bij mensen in rust schommelt het in vergelijking tussen 50 en 100. Door deze specifieke, zeer snelle stofwisseling kan hij zijn lichaamstemperatuur op 38°C houden, omdat de Etruskische spitsmuis door zijn kleine formaat veel calorieën verbrandt. In de winter, wanneer de kou hevig is en voedsel schaars is, zal de activiteit afnemen door in een soort lethargie te vervallen. Zijn lichaamstemperatuur daalt dan rond de 10°C en zijn hart vertraagt.

Deze spitsmuis heeft een relatief korte levensverwachting vanwege de snelheid van zijn metabolisme: hij leeft gemiddeld slechts 15 tot 18 maanden. Daarnaast heeft het veel roofdieren: nachtelijke roofvogels, vossen, marters, huiskatten, slangen, wezels, enz.

Dit kleine zoogdier blijft nog steeds erg vertrouwelijk, omdat het weinig bestudeerd is en niet gemakkelijk te observeren in het wild. Als u in een zuidelijke regio woont en de aanwezigheid ervan in de tuin wilt stimuleren, laat dan stapels stenen achter en verbied het gebruik van insecticiden of andere chemische producten.

Door Marion Mesbah – Gepubliceerd op 21-04-2026 Knaagdier